از این توضیحات واضح میگردد که هر نوآوری یعنی بدعت را محض به خاطر نوآوری نمی توان مطلقاً آن را حرام و یا ممنوع قرار داد، اما برای جواز و یا عدم جواز آن باید سنجیده شود که اگر آن نوآوری در شریعت از جمله کارهای تحسین برانگیز و مباح است، پس آن را بدعت حسنه خواهیم گفت، و اگر آن نوآوری در شریعت غیر مقبول و ناپسندیده است، پس به آن بدعت سیئه و یا بدعت قبیحه خواهیم گفت.

نبی اکرم (صلی الله علیه وآله وسلم) فرموده اند: یقیناً که من نزد خداوند متعال در لوحِ محفوظ آن زمان هم خاتم الانبیاء بودم که حضرت آدم (علیه السلام) هنوز در (مرحله) گل بودند.

نزد شوافع تزئین مساجد و قرآن بدعت مکروهه است، در حالیکه نزد احناف مباح است. نزد شوافع مصافحه بعد از نماز فجر و عصر بدعت مباحه است، در حالیکه نزد احناف مکروه است. به همین صورت خورد و خوراک لذیذ، و بنای خانه های وسیع و بزرگ (و اموری مانند آن از بدعات مباح) است.

خلق از محمّد صلی الله علیه وآله وسلم صورتی و تنی و شخصی دیدند، و بشر و بشریَتی به بینندگان می نمودند … اگر در این حالت و در این مقامِ ولایت، او را بشر خوانند و یا وی را بشر دانند … … … بر خوان «فَقَالُوا أَبَشَرٌ یَهْدُونَنَا فَکَفَرُوا = گفتند: آیا انسانها (از جنس بشر) ما را راه می نمایند؟ پس کافر شدند.