از این توضیحات واضح میگردد که هر نوآوری یعنی بدعت را محض به خاطر نوآوری نمی توان مطلقاً آن را حرام و یا ممنوع قرار داد، اما برای جواز و یا عدم جواز آن باید سنجیده شود که اگر آن نوآوری در شریعت از جمله کارهای تحسین برانگیز و مباح است، پس آن را بدعت حسنه خواهیم گفت، و اگر آن نوآوری در شریعت غیر مقبول و ناپسندیده است، پس به آن بدعت سیئه و یا بدعت قبیحه خواهیم گفت.

جواب آمد که: این کسی است که در دنیا زبانش همیشه با ذکر خداوند متعال تر (و تازه) بوده، قلب او وابسته به مساجد بوده و این شخص هیچ زمان به پدر و مادر خود بدگویی نکرده است.

در شهر موصل اولین کسی که برای میلاد آنحضرت (صلی الله علیه و آله وسلم) تشکیل اجتماع دادند شیخ عمر بن محمد مَلّا بودند، و ایشان یکی از صالحین معروف می باشند. شاهِ اِربل و دیگر افراد از ایشان پیروی کرده اند، رحمت خداوند متعال بر آنها باد.  

این بدعت است اما هیچ ایرادی ندارد، و بدعت مکروه به آن گویند که در آن به سنّتی بی حرمتی گردد. اگر چنین نباشد پس آن (بدعت) مکروه نخواهد بود، و به انسان برای اراده اظهار شادی به مناسبت میلاد نبی اکرم (صلی الله علیه و آله وسلم) اجر و ثواب خواهد رسید.

نبی اکرم (صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند: خداوند متعال می فرماید: محبت من بر حق است برای کسانی که به خاطر من همدیگر را دوست می دارند.

خلق از محمّد صلی الله علیه وآله وسلم صورتی و تنی و شخصی دیدند، و بشر و بشریَتی به بینندگان می نمودند … اگر در این حالت و در این مقامِ ولایت، او را بشر خوانند و یا وی را بشر دانند … … … بر خوان «فَقَالُوا أَبَشَرٌ یَهْدُونَنَا فَکَفَرُوا = گفتند: آیا انسانها (از جنس بشر) ما را راه می نمایند؟ پس کافر شدند.