از این توضیحات واضح میگردد که هر نوآوری یعنی بدعت را محض به خاطر نوآوری نمی توان مطلقاً آن را حرام و یا ممنوع قرار داد، اما برای جواز و یا عدم جواز آن باید سنجیده شود که اگر آن نوآوری در شریعت از جمله کارهای تحسین برانگیز و مباح است، پس آن را بدعت حسنه خواهیم گفت، و اگر آن نوآوری در شریعت غیر مقبول و ناپسندیده است، پس به آن بدعت سیئه و یا بدعت قبیحه خواهیم گفت.

ما گفتیم: یا رسول الله! آیا قبر های برادران ما اینهاست؟ فرمودند: اینها قبر های اصحاب ماست، وقتی ما به نزد قبر های شهداء رسیدیم سپس فرمودند: اینها قبرهای برادران ماست.

جواب آمد که: این کسی است که در دنیا زبانش همیشه با ذکر خداوند متعال تر (و تازه) بوده، قلب او وابسته به مساجد بوده و این شخص هیچ زمان به پدر و مادر خود بدگویی نکرده است.

محدثات دو نوع است: نوعِ اول آن نوآوری هایی است که بر خلافِ قرآن و سنت، آثارِ صحابه و یا اِجماع اُمت باشند، و آن بدعتِ ضلاله است. و نوعِ دوم نوآوری هایی هستند که آن برای خیر انجام داده شود، و مخالف هیچ کدام از اینها نباشند، این نوآوری ها ناپسندیده نیستند.

بعض بدعتها ست که واجب است چنانچه تعلم و تعلیم صرف و نحو، که بدان معرفت آیات و احادیث حاصل گردد و حفظ غرائب کتاب و سنّت و دیگر چیزهائیکه حفظ دین و ملت بر آن موقوف بود، و بعض مستحسن و مستحب مثل بناء رباطها و مدرسه ها، و بعض مکروه مانند نقش و نگار کردن مساجد و مصاحف بقول بعض، و بعض مباح مثل فراخی در طعامهای لذیذه و لباسهای فاخره، به شرطی که حلال باشند و باعث طغیان و تکبر و مفاخرت نشوند.

ما از پیامبر اکرم (صلی اللّه علیه و آله وسلم) سؤال کردیم که: یا رسول اللّٰه! خداوند متعال ما را بر شما سلام فرستادن که یاد داده است اما ما بر اهل بیت شما چگونه درود بفرستیم؟