از این توضیحات واضح میگردد که هر نوآوری یعنی بدعت را محض به خاطر نوآوری نمی توان مطلقاً آن را حرام و یا ممنوع قرار داد، اما برای جواز و یا عدم جواز آن باید سنجیده شود که اگر آن نوآوری در شریعت از جمله کارهای تحسین برانگیز و مباح است، پس آن را بدعت حسنه خواهیم گفت، و اگر آن نوآوری در شریعت غیر مقبول و ناپسندیده است، پس به آن بدعت سیئه و یا بدعت قبیحه خواهیم گفت.

بعض بدعتها ست که واجب است چنانچه تعلم و تعلیم صرف و نحو، که بدان معرفت آیات و احادیث حاصل گردد و حفظ غرائب کتاب و سنّت و دیگر چیزهائیکه حفظ دین و ملت بر آن موقوف بود، و بعض مستحسن و مستحب مثل بناء رباطها و مدرسه ها، و بعض مکروه مانند نقش و نگار کردن مساجد و مصاحف بقول بعض، و بعض مباح مثل فراخی در طعامهای لذیذه و لباسهای فاخره، به شرطی که حلال باشند و باعث طغیان و تکبر و مفاخرت نشوند.

همانا خدای و (تمامی) فرشتگان او بر پیامبر (صلی الله علیه وآله وسلم) درود می فرستند، ای کسانی که ایمان آورده اید، (شما هم) بر او (صلی الله علیه وآله وسلم) درود فرستید و سلام گویید.

نبی اکرم (صلی الله علیه وآله وسلم) فرموده اند: یقیناً که من نزد خداوند متعال در لوحِ محفوظ آن زمان هم خاتم الانبیاء بودم که حضرت آدم (علیه السلام) هنوز در (مرحله) گل بودند.

محدثات دو نوع است: نوعِ اول آن نوآوری هایی است که بر خلافِ قرآن و سنت، آثارِ صحابه و یا اِجماع اُمت باشند، و آن بدعتِ ضلاله است. و نوعِ دوم نوآوری هایی هستند که آن برای خیر انجام داده شود، و مخالف هیچ کدام از اینها نباشند، این نوآوری ها ناپسندیده نیستند.

ایشان گفتند: یا رسول الله! شخصی به قومی محبت دارد اما نمیتواند چو آنها عمل کند؟ آنحضرت (صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند: ای ابوذر! تو با کسانی خواهی بود که دوستشان داری.