ماه شب چهارده از سمت دره وداع بر ما طلوع کرده است، و واجب گشت بر ما ادای شکر تا زمانی که کسی به سوی خداوند متعال دعوت دهنده باشد.

از این توضیحات واضح میگردد که هر نوآوری یعنی بدعت را محض به خاطر نوآوری نمی توان مطلقاً آن را حرام و یا ممنوع قرار داد، اما برای جواز و یا عدم جواز آن باید سنجیده شود که اگر آن نوآوری در شریعت از جمله کارهای تحسین برانگیز و مباح است، پس آن را بدعت حسنه خواهیم گفت، و اگر آن نوآوری در شریعت غیر مقبول و ناپسندیده است، پس به آن بدعت سیئه و یا بدعت قبیحه خواهیم گفت.

بعض بدعتها ست که واجب است چنانچه تعلم و تعلیم صرف و نحو، که بدان معرفت آیات و احادیث حاصل گردد و حفظ غرائب کتاب و سنّت و دیگر چیزهائیکه حفظ دین و ملت بر آن موقوف بود، و بعض مستحسن و مستحب مثل بناء رباطها و مدرسه ها، و بعض مکروه مانند نقش و نگار کردن مساجد و مصاحف بقول بعض، و بعض مباح مثل فراخی در طعامهای لذیذه و لباسهای فاخره، به شرطی که حلال باشند و باعث طغیان و تکبر و مفاخرت نشوند.

گویا شکر رب تعالی را به جا می آورد که او لطف و احسان بی نهایت فرموده است که رسول محبوب (صلی الله علیه و آله وسلم) خود را (به سوی آنها) فرستاده است، که برای تمام جهان رحمتی مجسم است، و بر جمیع انبیاء و رُسل فضیلت دارد.

دعاءِ زندگان برای اموات و صدقه دادن آنها (برای اموات) به اموات نفع می رسانند.