آنحضرت (صلی الله علیه وآله وسلم) (خود بر آنجا رفته) و نماز جنازه او را گذاردند و فرمودند: این قبور برای صاحب قبر ها پر از ظلمت و تاریکی است، و خداوند متعال به خاطر نماز (جنازه) خواندن من (قبر های تاریک آنها را) منور خواهد کرد.

پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند: اگر شخصی دارای مال زیادی باشد و آنها را در راه خدا صدقه دهد و شخص دیگری مشغول به ذکر الهی باشد عمل ذکر کننده از عمل صدقه دهنده افضل است.

بعض بدعتها ست که واجب است چنانچه تعلم و تعلیم صرف و نحو، که بدان معرفت آیات و احادیث حاصل گردد و حفظ غرائب کتاب و سنّت و دیگر چیزهائیکه حفظ دین و ملت بر آن موقوف بود، و بعض مستحسن و مستحب مثل بناء رباطها و مدرسه ها، و بعض مکروه مانند نقش و نگار کردن مساجد و مصاحف بقول بعض، و بعض مباح مثل فراخی در طعامهای لذیذه و لباسهای فاخره، به شرطی که حلال باشند و باعث طغیان و تکبر و مفاخرت نشوند.

دعا در بین زمین و آسمان معلّق می ماند و به بالا نمیرود (یعنی قبول نمیشود) تا زمانی که شما بر پیامبر گرامی (صلی الله علیه وآله وسلم درود بفرستید.

آنحضرت (صلی الله علیه وآله وسلم) مسیر خود را ادامه دادند و در راه شخصی را دیدند که کفش پوشیده در قبرستان راه می رود، آنحضرت (صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند: ای صاحب کفشها، آنها را (از پایت) در بیاور.

از این توضیحات واضح میگردد که هر نوآوری یعنی بدعت را محض به خاطر نوآوری نمی توان مطلقاً آن را حرام و یا ممنوع قرار داد، اما برای جواز و یا عدم جواز آن باید سنجیده شود که اگر آن نوآوری در شریعت از جمله کارهای تحسین برانگیز و مباح است، پس آن را بدعت حسنه خواهیم گفت، و اگر آن نوآوری در شریعت غیر مقبول و ناپسندیده است، پس به آن بدعت سیئه و یا بدعت قبیحه خواهیم گفت.

نزد شوافع تزئین مساجد و قرآن بدعت مکروهه است، در حالیکه نزد احناف مباح است. نزد شوافع مصافحه بعد از نماز فجر و عصر بدعت مباحه است، در حالیکه نزد احناف مکروه است. به همین صورت خورد و خوراک لذیذ، و بنای خانه های وسیع و بزرگ (و اموری مانند آن از بدعات مباح) است.

ماه شب چهارده از سمت دره وداع بر ما طلوع کرده است، و واجب گشت بر ما ادای شکر تا زمانی که کسی به سوی خداوند متعال دعوت دهنده باشد.

لَا أُقْسِمُ بِهَذَا الْبَلَدِ / وَأَنتَ حِلٌّ بِهَذَا الْبَلَدِ» سوگند به این شهر (مکه)، و تو (ای پیامبر صلی الله علیه وآله وسلم) در این شهر ساکنی.