نبی اکرم (صلی الله علیه وآله وسلم) فرموده اند: یقیناً که من نزد خداوند متعال در لوحِ محفوظ آن زمان هم خاتم الانبیاء بودم که حضرت آدم (علیه السلام) هنوز در (مرحله) گل بودند.

از این توضیحات واضح میگردد که هر نوآوری یعنی بدعت را محض به خاطر نوآوری نمی توان مطلقاً آن را حرام و یا ممنوع قرار داد، اما برای جواز و یا عدم جواز آن باید سنجیده شود که اگر آن نوآوری در شریعت از جمله کارهای تحسین برانگیز و مباح است، پس آن را بدعت حسنه خواهیم گفت، و اگر آن نوآوری در شریعت غیر مقبول و ناپسندیده است، پس به آن بدعت سیئه و یا بدعت قبیحه خواهیم گفت.

از اَنس (رضی الله عنه) روایت شده است که پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند: کسی که دارای این سه خصلت باشد شیرینی ایمان را در می یابد:

خداوند متعال تمام اعضای نبی اکرم (صلی الله علیه وآله وسلم) را در قرآن کریم ذکر کرده است، و به آنحضرت (صلی الله علیه وآله وسلم) قسم یاد کرده و آنچه به آنحضرت (صلی الله علیه وآله وسلم) نسبت دارد نیز قسم خورده است، و جا به جا مقام آنحضرت (صلی الله علیه وآله وسلم) را چنان بیان کرده که خارج از درک و فهم ماست.

«یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ إِذَا لَقِیتُمْ فِئَهً فَاثْبُتُواْ وَاذْکُرُواْ اللّٰهَ کَثِیرًا لَّعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَ» ای کسانی که ایمان آورده اید، هر گاه به گروهی (از دشمن) بر خوردید، پایداری نمایید و خدا را بسیار ذکر کنید باشد که رستگار شوید.

پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند: هر کسی که محبت خداوند را بر محبت نفس خود ترجیح دهد، خداوند متعال او را از اذیت مردم محفوظ می دارد.

پس یادگیری علم نحو که کمک می کند در فهمِ قرآن و حدیث، بدعت واجبه است، و مذاهب جدید مانند قدریه بوجود آوردن بدعت محرمه است، ساخت مدارس و نماز تراویح با جماعت از بدعت مندوبه است، بعد از نماز مصاحفه کردن بدعت مباحه است، و بدون استفاده از طلا، مساجد و قرآن را تزئین کردن بدعت مکروهه است