از این توضیحات واضح میگردد که هر نوآوری یعنی بدعت را محض به خاطر نوآوری نمی توان مطلقاً آن را حرام و یا ممنوع قرار داد، اما برای جواز و یا عدم جواز آن باید سنجیده شود که اگر آن نوآوری در شریعت از جمله کارهای تحسین برانگیز و مباح است، پس آن را بدعت حسنه خواهیم گفت، و اگر آن نوآوری در شریعت غیر مقبول و ناپسندیده است، پس به آن بدعت سیئه و یا بدعت قبیحه خواهیم گفت.

پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند: شما هر کجا که باشید بر من درود بفرستید، که درود شما به من می رسد.

پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند: در روز قیامت نویسندگان حدیث خواهند آمد در (آن) حالیکه در دستانشان دوات خواهد بود، پس خداوند متعال به جبرئیل (علیه السلام) امر خواهد کرد که نزد ایشان برود و از آنها سؤال کند که آنها چه کسانی هستند؟

«إِنَّکَ لاَ تُسْمِعُ ٱلْمَوْتَىٰ وَلاَ تُسْمِعُ ٱلصُّمَّ ٱلدُّعَآءَ إِذَا وَلَّوْاْ مُدْبِرِینَ» مسلما تو نم‏یتوانى سخنت را به گوش مردگان (یعنی کافران که از حیات ایمانی محروم اند) برسانى، و نمى‏توانى کران (که محروم از سماعت صدای حق اند) را هنگامى که روى برمى‏گردانند و (ای حبیب! به شما) پشت مى‏کنند فراخوانى!

پس یادگیری علم نحو که کمک می کند در فهمِ قرآن و حدیث، بدعت واجبه است، و مذاهب جدید مانند قدریه بوجود آوردن بدعت محرمه است، ساخت مدارس و نماز تراویح با جماعت از بدعت مندوبه است، بعد از نماز مصاحفه کردن بدعت مباحه است، و بدون استفاده از طلا، مساجد و قرآن را تزئین کردن بدعت مکروهه است