بعض بدعتها ست که واجب است چنانچه تعلم و تعلیم صرف و نحو، که بدان معرفت آیات و احادیث حاصل گردد و حفظ غرائب کتاب و سنّت و دیگر چیزهائیکه حفظ دین و ملت بر آن موقوف بود، و بعض مستحسن و مستحب مثل بناء رباطها و مدرسه ها، و بعض مکروه مانند نقش و نگار کردن مساجد و مصاحف بقول بعض، و بعض مباح مثل فراخی در طعامهای لذیذه و لباسهای فاخره، به شرطی که حلال باشند و باعث طغیان و تکبر و مفاخرت نشوند.

پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند: نزدیک ترین کس به من در روز قیامت آن کس خواهد بود که بر من بیش از همه درود خوانده باشد.

«یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ إِذَا لَقِیتُمْ فِئَهً فَاثْبُتُواْ وَاذْکُرُواْ اللّٰهَ کَثِیرًا لَّعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَ» ای کسانی که ایمان آورده اید، هر گاه به گروهی (از دشمن) بر خوردید، پایداری نمایید و خدا را بسیار ذکر کنید باشد که رستگار شوید.

کسی که با اولیاء الله دشمنی کرد پس او با خداوند متعال اعلان جنگ کرده است، و خداوند محبوب می دارد آن نیکوکارانِ متقی را که پنهان می مانند، اگر آنها حاضر نباشند کسی آنها را جویان نمی شود، و اگر آنها حضور داشته باشند، پس کسی آنها را خواهان نه خواهد بود،

از این توضیحات واضح میگردد که هر نوآوری یعنی بدعت را محض به خاطر نوآوری نمی توان مطلقاً آن را حرام و یا ممنوع قرار داد، اما برای جواز و یا عدم جواز آن باید سنجیده شود که اگر آن نوآوری در شریعت از جمله کارهای تحسین برانگیز و مباح است، پس آن را بدعت حسنه خواهیم گفت، و اگر آن نوآوری در شریعت غیر مقبول و ناپسندیده است، پس به آن بدعت سیئه و یا بدعت قبیحه خواهیم گفت.

نزد شوافع تزئین مساجد و قرآن بدعت مکروهه است، در حالیکه نزد احناف مباح است. نزد شوافع مصافحه بعد از نماز فجر و عصر بدعت مباحه است، در حالیکه نزد احناف مکروه است. به همین صورت خورد و خوراک لذیذ، و بنای خانه های وسیع و بزرگ (و اموری مانند آن از بدعات مباح) است.

پس یادگیری علم نحو که کمک می کند در فهمِ قرآن و حدیث، بدعت واجبه است، و مذاهب جدید مانند قدریه بوجود آوردن بدعت محرمه است، ساخت مدارس و نماز تراویح با جماعت از بدعت مندوبه است، بعد از نماز مصاحفه کردن بدعت مباحه است، و بدون استفاده از طلا، مساجد و قرآن را تزئین کردن بدعت مکروهه است

آنحضرت (صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند: افضل ترین رکن ایمان آن است که برای خدا دوست بداری و برای خدا بغض بداری.