از این توضیحات واضح میگردد که هر نوآوری یعنی بدعت را محض به خاطر نوآوری نمی توان مطلقاً آن را حرام و یا ممنوع قرار داد، اما برای جواز و یا عدم جواز آن باید سنجیده شود که اگر آن نوآوری در شریعت از جمله کارهای تحسین برانگیز و مباح است، پس آن را بدعت حسنه خواهیم گفت، و اگر آن نوآوری در شریعت غیر مقبول و ناپسندیده است، پس به آن بدعت سیئه و یا بدعت قبیحه خواهیم گفت.

«یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لَا تُلْهِکُمْ أَمْوَالُکُمْ وَلَا أَوْلَادُکُمْ عَن ذِکْرِ اللّٰهِ وَمَن یَفْعَلْ ذَلِکَ فَأُوْلَئِکَ هُمُ الْخَاسِرُونَ» ای کسانی که ایمان آورده اید، مالها و فرزندانتان شما را از ذکر خدا سرگرم (و غافل) نکنند، و هر کس که چنین (کاری) کند، ایشانند زیانکاران.

«فَإِذَا قَضَیْتُمُ الصَّلاَهَ فَاذْکُرُواْ اللّٰهَ قِیَامًا وَقُعُودًا وَعَلَى جُنُوبِکُمْ» پس (ای مسلمانان) چون نماز را گزاردید خدای را ذکر کنید، ایستاده و نشسته و بر پهلو خفته (در همه حال).

حضرت عمر (رضی الله عنه) فرمودند: در روز و مکانی که این آیه بر نبی اکرم (صلی الله علیه وآله وسلم) نازل شده است، ما آن را به خوبی می دانیم. آنحضرت (صلی الله علیه وآله وسلم) در روز جمعه در مقام عرفات ایستاده بودند.

نزد شوافع تزئین مساجد و قرآن بدعت مکروهه است، در حالیکه نزد احناف مباح است. نزد شوافع مصافحه بعد از نماز فجر و عصر بدعت مباحه است، در حالیکه نزد احناف مکروه است. به همین صورت خورد و خوراک لذیذ، و بنای خانه های وسیع و بزرگ (و اموری مانند آن از بدعات مباح) است.

امام طحاوی رحمه الله (م.۳۲۱ﻫ) گفته است: دعاء زندگان و صدقه دادن آنها (برای اموات) به اموات نفع می رسانند. …