از این توضیحات واضح میگردد که هر نوآوری یعنی بدعت را محض به خاطر نوآوری نمی توان مطلقاً آن را حرام و یا ممنوع قرار داد، اما برای جواز و یا عدم جواز آن باید سنجیده شود که اگر آن نوآوری در شریعت از جمله کارهای تحسین برانگیز و مباح است، پس آن را بدعت حسنه خواهیم گفت، و اگر آن نوآوری در شریعت غیر مقبول و ناپسندیده است، پس به آن بدعت سیئه و یا بدعت قبیحه خواهیم گفت.

پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند: هر کسی که محبت خداوند را بر محبت نفس خود ترجیح دهد، خداوند متعال او را از اذیت مردم محفوظ می دارد.

من پیش روی شما هستم، و بر شما گواه ام، جای ملاقات ما حوض کوثر است و من از این جا حوض کوثر را مشاهده می کنم، من نسبت به شما از این ترسی ندارم که (بعد از من) شما به شرک مبتلا خواهید شد اما ترس دارم از آن که به محبت دنیا مبتلا خواهید شد.

نبی اکرم (صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند: خداوند متعال می فرماید: محبت من بر حق است برای کسانی که به خاطر من همدیگر را دوست می دارند.

ما از شما به موسی (علیه السلام) حق دار تر هستیم. سپس آنحضرت (صلی الله علیه وآله وسلم) (خود هم روزه گرفتند و اصحاب را نیز) برای روزه گرفتن امر فرمودند.

بعض بدعتها ست که واجب است چنانچه تعلم و تعلیم صرف و نحو، که بدان معرفت آیات و احادیث حاصل گردد و حفظ غرائب کتاب و سنّت و دیگر چیزهائیکه حفظ دین و ملت بر آن موقوف بود، و بعض مستحسن و مستحب مثل بناء رباطها و مدرسه ها، و بعض مکروه مانند نقش و نگار کردن مساجد و مصاحف بقول بعض، و بعض مباح مثل فراخی در طعامهای لذیذه و لباسهای فاخره، به شرطی که حلال باشند و باعث طغیان و تکبر و مفاخرت نشوند.

دعا در بین زمین و آسمان معلّق می ماند و به بالا نمیرود (یعنی قبول نمیشود) تا زمانی که شما بر پیامبر گرامی (صلی الله علیه وآله وسلم درود بفرستید.

هُوَ الْأَوَّلُ وَالْآخِرُ وَالظَّاهِرُ وَالْبَاطِنُ وَهُوَ بِکُلِّ شَیْءٍ عَلِیمٌ او اول و آخر و ظاهر و باطن است، و او به همه چیز داناست.