از این توضیحات واضح میگردد که هر نوآوری یعنی بدعت را محض به خاطر نوآوری نمی توان مطلقاً آن را حرام و یا ممنوع قرار داد، اما برای جواز و یا عدم جواز آن باید سنجیده شود که اگر آن نوآوری در شریعت از جمله کارهای تحسین برانگیز و مباح است، پس آن را بدعت حسنه خواهیم گفت، و اگر آن نوآوری در شریعت غیر مقبول و ناپسندیده است، پس به آن بدعت سیئه و یا بدعت قبیحه خواهیم گفت.

اَنْتَ الَّذِیْ لَوْلَاکَ مَا خُلِقَ امْرَء
کَلَّا وَلَا خُلِقَ الْوَرَی لَوْلَاکَ

شما آن هستید که اگر نمی بودید دیگر کسی هم خلق نمی شد بلکه اگر شما نمی بودید هیچ مخلوقی آفریده نمی شد.

یکی از دوستان مهربان ما ناصر الدین محمود بن عماد بیان کرده اند که یقیناً ابو طیب محمد بن ابراهیم سبتی مالکی، که اهل قوص بودند، و یکی از علمای عاملین بودند، در دارالعلوم خود به مناسبت میلاد با سعادت نبی اکرم (صلی الله علیه وآله وسلم) محفلی منعقد می نمودند،

ما از شما به موسی (علیه السلام) حق دار تر هستیم. سپس آنحضرت (صلی الله علیه وآله وسلم) (خود هم روزه گرفتند و اصحاب را نیز) برای روزه گرفتن امر فرمودند.

«اَللّهُمَّ، إِنِّی أَسْأَلُکَ وَ أَتَوَجَّهُ إِلَیْکَ بِمُحَمَّدٍ نَبِیِّ الرَّحْمَهِ، یَا مُحَمَّدُ، إِنِّی قَدْ تَوَجَّهْتُ بِکَ إِلٰی رَبِّی فِی حَاجَتِی هَذِهِ لِتُقْضٰی، اَللّهُمَّ فَشَفِّعْهُ فِیَّ» خداوندا! از تو می طلبم و به سوی تو متوجه می گردم به وسیله ای نبی رحمت تو محمّد، یا محمد! من به وسیله شما حاجت خود را از پروردگار خود می طلبم تا مستجاب گردد. خداوندا! شفاعت آنحضرت را برای من قبول بفرما.

از اَنس (رضی الله عنه) روایت شده است که پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند: کسی که دارای این سه خصلت باشد شیرینی ایمان را در می یابد:

آنحضرت (صلی الله علیه وآله وسلم) شاخه ای تر خواستند و آن را دو نیمه کردند، یکی را بر یک قبر و دیگری را بر قبر دیگر فرو کردند و فرمودند: تا زمانی که این دو شاخه خشک نشوند، در عذاب آنها تخفیف باقی خواهد ماند.