از این توضیحات واضح میگردد که هر نوآوری یعنی بدعت را محض به خاطر نوآوری نمی توان مطلقاً آن را حرام و یا ممنوع قرار داد، اما برای جواز و یا عدم جواز آن باید سنجیده شود که اگر آن نوآوری در شریعت از جمله کارهای تحسین برانگیز و مباح است، پس آن را بدعت حسنه خواهیم گفت، و اگر آن نوآوری در شریعت غیر مقبول و ناپسندیده است، پس به آن بدعت سیئه و یا بدعت قبیحه خواهیم گفت.

کلمه «بدعت» از «بَدَعَ» مشتق شده است، و معنی لغوی آن هست: «چیزی جدید را بدون سابقه قبلی به وجود آوردن»  

«الَّذِینَ آمَنُواْ وَتَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُم بِذِکْرِ اللّٰهِ أَلاَ بِذِکْرِ اللّٰهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ» آنان که ایمان آوردند و دلهایشان به ذکر خدا آرام یابد. آگاه باشید که دلها تنها به ذکر خدا آرامش می یابد.

آنحضرت (صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند: افضل ترین رکن ایمان آن است که برای خدا دوست بداری و برای خدا بغض بداری.

نزد شوافع تزئین مساجد و قرآن بدعت مکروهه است، در حالیکه نزد احناف مباح است. نزد شوافع مصافحه بعد از نماز فجر و عصر بدعت مباحه است، در حالیکه نزد احناف مکروه است. به همین صورت خورد و خوراک لذیذ، و بنای خانه های وسیع و بزرگ (و اموری مانند آن از بدعات مباح) است.

محدثات دو نوع است: نوعِ اول آن نوآوری هایی است که بر خلافِ قرآن و سنت، آثارِ صحابه و یا اِجماع اُمت باشند، و آن بدعتِ ضلاله است. و نوعِ دوم نوآوری هایی هستند که آن برای خیر انجام داده شود، و مخالف هیچ کدام از اینها نباشند، این نوآوری ها ناپسندیده نیستند.

وَمَا کَانَ اللّهُ لِیُطْلِعَکُمْ عَلَى الْغَیْبِ وَلَکِنَّ اللّهَ یَجْتَبِی مِن رُّسُلِهِ مَن یَشَاءُ و این در شأن خداوند نیست که (ای مردم عادّی) شما را از غیب آگاه گرداند، ولی خداوند از میان رسولانش هر که را بخواهد (برای علم غیب) بر می گزیند.