از این توضیحات واضح میگردد که هر نوآوری یعنی بدعت را محض به خاطر نوآوری نمی توان مطلقاً آن را حرام و یا ممنوع قرار داد، اما برای جواز و یا عدم جواز آن باید سنجیده شود که اگر آن نوآوری در شریعت از جمله کارهای تحسین برانگیز و مباح است، پس آن را بدعت حسنه خواهیم گفت، و اگر آن نوآوری در شریعت غیر مقبول و ناپسندیده است، پس به آن بدعت سیئه و یا بدعت قبیحه خواهیم گفت.

حضرت عمر (رضی الله عنه) فرمودند: در روز و مکانی که این آیه بر نبی اکرم (صلی الله علیه وآله وسلم) نازل شده است، ما آن را به خوبی می دانیم. آنحضرت (صلی الله علیه وآله وسلم) در روز جمعه در مقام عرفات ایستاده بودند.

نزد شوافع تزئین مساجد و قرآن بدعت مکروهه است، در حالیکه نزد احناف مباح است. نزد شوافع مصافحه بعد از نماز فجر و عصر بدعت مباحه است، در حالیکه نزد احناف مکروه است. به همین صورت خورد و خوراک لذیذ، و بنای خانه های وسیع و بزرگ (و اموری مانند آن از بدعات مباح) است.

«وَلَذِکْرُ اللّٰهِ أَکْبَرُ وَاللّٰهُ یَعْلَمُ مَا تَصْنَعُونَ» و هر آینه ذکر خدا بزرگترین است، و خدا آنچه (شما) می کنید می داند.

من گفتم: (یا رسول اللّٰه (صلی اللّه علیه و آله وسلم)!)  پس من تمامی وقت دعای خود را معیّن می سازم برای درود خواندن بر شما، پیامبر اکرم (صلی اللّه علیه و آله وسلم) فرمودند: پس این درود برای (دور کردن) تمامی پریشانی های تو کفایت خواهد کرد و (به دلیل این درود) تمام گناهان تو بخشیده خواهد شد.

آنحضرت (صلی الله علیه وآله وسلم) مسیر خود را ادامه دادند و در راه شخصی را دیدند که کفش پوشیده در قبرستان راه می رود، آنحضرت (صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند: ای صاحب کفشها، آنها را (از پایت) در بیاور.

گویا شکر رب تعالی را به جا می آورد که او لطف و احسان بی نهایت فرموده است که رسول محبوب (صلی الله علیه و آله وسلم) خود را (به سوی آنها) فرستاده است، که برای تمام جهان رحمتی مجسم است، و بر جمیع انبیاء و رُسل فضیلت دارد.